Dr. Kenan Şimşek Beyin ve Sinir Cerrahisi

.

Kan, beyin için hayati öneme sahip birtakım maddeleri taşımaktadır. Bu nedenle kan dolaşımı aksamaları nedeniyle beyin hücrelerinin oksijen gereksiniminin karşılanamaması sonucunda da hücrelerin ölmesine sebep olmaktadır. Bu da beynin o bölgesinin hasara uğramasına yol açmaktadır. İnme, kan akışındaki azalma veya durma sebebiyle beyinde oluşan oksijen yetersizliği sonucunda görülen işlevsel bir bozukluktur. İnme nedeniyle vücutta çeşitli hasarlar meydana gelebileceği gibi bu durum kişinin ölümüyle de sonuçlanabilir.

İnme sebepleri oldukça çeşitlilik gösterir. Bunlar pıhtılaşmaya neden olarak damarların tıkanması veya damarların yırtılmasına neden olarak kanın damardan sızması şeklinde sonuç doğurur. Yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol düzeyi, atriyal fibrilasyon (kalp ritim bozukluğu), çeşitli kan hastalıkları, geçici iskemik atak, sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi, uyuşturucu kullanımı, hareketsizlik, kilo fazlalığı, yanlış beslenme alışkanlıkları inme nedenlerini oluşturur. Ortaya çıkan inme, beyin fonksiyonlarını kısmen veya tamamen engeller.

Yaş unsuru da burada belirleyicidir. İnme genç yaşlarda ortaya çıksa da çoğunlukla 60 yaş civarında görülür. Cinsiyet bazında da değerlendirmek mümkündür. 55 yaş üstü erkeklerde kadınlara oranla daha çok görülürken, kadınlarda bu oran yaş ilerledikçe artmaya başlar.

İnme Çeşitleri Nelerdir?

İnme iki şekilde ortaya çıkabilir. İlki iskemik inme, yani tıkayıcı inmedir. Beyin damarlarında veya beyne giden atardamarlarda pıhtılaşmalarla görülen tıkanmalar nedeniyle oluşur. Doğumsal bozukluklar ise bir diğer oluşum şeklidir. İkincisi hemorajik inme, bir diğer deyişle kanayıcı inmedir. Beyin damarlarının yırtılması yoluyla doku içine doğru kan sızıntısı şeklinde gerçekleşir. İnme sonucunda söz konusu beyin damarında kansızlığın ortaya çıkması ve aynı zamanda damardan sızan kanın beyne basınç yapması nedeniyle çok ciddi iki negatif etki gözlenir.

İnme Hangi Belirtileri Gösterir?

Vücudun bir bölgesinde hissedilen ani uyuşukluk ve güçsüzlük, kafa karışıklığı, yutkunmada güçlük, konuşma ve anlamada güçlük, ani görme kaybı veya çift görme şeklinde bozukluk, ani ve şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve kusma, ani denge ve koordinasyon kaybı, ani yürüme güçlüğü şeklinde önemli belirtileri vardır. Bu belirtiler etkilenen bölgeye ve etkilenme derecesine göre değişiklik gösterir.

İnme Tedavisi

Öncelikle belirtileri iyi bilmek ve gözlemleyebilmek gerekir. Evde tedavi edilmesi mümkün olmayan bir rahatsızlık olduğundan, fark edildiği anda gecikmeksizin ilgili sağlık kurumuna başvurmak inme tedavisi için gerekli ilk adımdır. Çünkü inme tedavisinde erken müdahale oldukça önemlidir. Aksi takdirde zaman geçtikçe beyindeki hasarlı bölge genişler ve damarın yapısına göre bölgenin hasar oranı artabilir. Bu ihtimalin önlenmesi için damarın erkenden açılması gerekir.

Çeşitli tedavi yöntemleri vardır:

–Tromboliz: Damar tıkanması sonucunda oluşan inmelerde ilk 4 ila 6 saat içerisinde müdahale etmek önemlidir. Tıkanmış olan damar, toplardamar içi pıhtı eritici ilaç verilerek veya gerekli durumlarda anjiyo ile derhal açılmalı ve hasarın yayılması engellenmelidir. İnme gerçekleştiğinden beri geçen sürenin uzaması veya hastanın tedaviye uygun olmaması durumlarında pıhtı çözücü tedavi uygulanmaz.

–Trombektomi: Anjiyo ile pıhtı çıkarma tedavisi beyne giden ana damarlardaki tıkanıklıklarda kullanılır. Bu yöntemde, tıkanan beyin damarı saptandıktan sonra özel cihazlar yardımıyla damar içine girilerek damarın açılması sağlanır. İlk 6 saat içerisinde yapılan anjiyo tedavilerindeki başarı oranı yüksektir. Hastaların %30’u sağlığına tamamen kavuşmaktadır. Pıhtı eritici ilaç ve anjiyo tedavileri birbirlerinin alternatifi değildir, tamamlayıcısıdır.

–İlaç Tedavileri: Atardamarlardaki plaklarda oluşan pıhtıyı engelleyen antiplatelet ilaçlar ile kan damarlarında pıhtının oluşumunu, büyümesini, dolaşıma karışmasını engelleyen antikoagülan ilaçlar ile yapılan inme tedavisi bu kapsamda yer alır.

–Şah Damarı Endarterektomi Tedavisi: Boynun ön tarafından cerrahi bir müdahaleyle boynun arkasındaki iki şah damarına ulaşılarak damar duvarının temizlenip damardaki daralmanın giderilmesi şeklinde bir tedavi yöntemidir.

–Girişimsel Tedaviler:

  1. Anjiyoplasti Uygulaması: Kasıktan yapılan bir müdahale ile daralmış beyin damarının bir balon aracılığıyla genişletilmesi ve kan akışının bu şekilde sağlanması yöntemidir.
  2. Stentleme Tedavisi: Anjiyoplasti ile benzerlik gösterir. Ancak devamında damarın daralmış kısmına stent adı verilen çelik bir maddenin yerleştirilmesi ile genişletilmesi sağlanır.

İnme Riski Nasıl Azaltılır?

Kesin bir önleme yöntemi olmamasına karşın inme riskini azaltmada izlenebilecek çeşitli yollar vardır. Bunlardan ilki sağlığı bozacak davranışlardan kaçınılması ve koruyucu sağlık hizmetlerinden faydalanılmasıdır. Çünkü sonuç ortaya çıkmadan yeterli bilinç düzeyinin sağlanıp gerekli tedbirlerin alınması, en az tedavi yöntemleri kadar önemlidir. Öncelikle inme sebepleri bilinmeli ve önlenmelidir. Genetik faktörler nedeniyle hastalığa yatkınlık, yaş, cinsiyet vb. unsurları belirlemek elde değildir. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzını benimsemek kişinin kendi elindedir. Sigara, alkol, uyuşturucu gibi zararlı maddeler kullanılmamalıdır.

Diyabete, kolesterole, tansiyona dikkat edilmelidir ve kontrolleri aksatılmamalıdır. Hem iskemik hem hemorajik inmenin ortaya çıkmasında en önemli riski oluşturan yüksek kan basıncı ölçtürülmelidir ve kontrol altında tutulmalıdır. Kalp-damar hastalıklarının tedavileri aksatılmamalıdır, olası durumlara karşı yıllık check-up yaptırılmalıdır. Vücudun oksijen ihtiyacını karşılamada çok önemli olan egzersizler birer hobi değil, yaşamın bir parçası olarak görülmeli ve bir düzen içinde sürdürülmelidir. Ayrıca bol su içmek inme riskine karşı oldukça temel bir önlemdir. Bununla beraber stresten uzak durmak gerekir. Riskin mümkün olan en az düzeye indirilmesinde bütün bunlara uymak önemli rol oynar.

%d blogcu bunu beğendi: